Αριθμός 1179/2023
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Βλάχου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Μαρί Δεργαζαριάν, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Νοεμβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:
Των αναιρεσειουσών: 1) Εταιρείας με την επωνυμία "ΑLEXANDRIA a.s" (τέως "ΑLEXANDRIA spol. Sr.o"), που εδρεύει στην Πράγα Τσεχίας και εκπροσωπείται νόμιμα και 2) εταιρείας με την επωνυμία "Orion Travel Limited", που εδρεύει στο Λονδίνο Ηνωμένου Βασιλείου και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Γκαγκάνα.
Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ-ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΕ", που εδρεύει στα Λοθιάρικα Λάρδου Λινδίων Ρόδου και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΛΙΝΔΙΑ ΑΚΤΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ - ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΕ", που εδρεύει στα Λοθιάρικα Λάρδου Λινδίων Ρόδου και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) Δ. Χ. του Ε., κατοίκου ..., προέδρου του ΔΣ της πρώτης και νομίμου εκπροσώπου των πρώτης και δεύτερης των αναιρεσιβλήτων και 4) Χ. Π. του Κ., κατοίκου ..., Διευθύνοντος Συμβούλου της πρώτης και νομίμου εκπροσώπου των πρώτης και δεύτερης των αναιρεσιβλήτων, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Φώτιο Κωστόπουλο.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-7-2016 αγωγή των ήδη αναιρεσειουσών, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ρόδου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 113/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 42/2019 του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 27-11-2019 αίτησή τους.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Αικατερίνη Βλάχου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειουσών ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την κρινόμενη από 27-11-2019 (αριθμ. εκθ. καταθ. 37/27-11-2019) αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 42/18-3-2019 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών διαφορών (ήτοι μισθωτικών διαφορών, άρθρα 591 παρ. 1, 614 αριθμ. 1 του ΚΠολΔ, όπως ισχύουν μετά την αντικατάστασή τους με το άρθρο τέταρτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015) και δικάζοντας επί αντίθετων εφέσεων των διαδίκων κατά της 113/2018 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου, δέχτηκε αυτές τυπικά, απέρριψε κατ' ουσίαν την από 29-6-2018 έφεση των αναιρεσειουσών, δέχτηκε κατ' ουσίαν την από 15-5-2018 έφεση των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων και, αφού εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση, κράτησε την υπόθεση και επαναδικάζοντας την από 6-7-2016 αγωγή των αναιρεσειουσών, απέρριψε αυτή ως αόριστη. Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Είναι, συνεπώς, παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).
H μίσθωση των δωματίων ενός ξενοδοχείου, μπορεί να γίνει, είτε απ' ευθείας από τους ενδιαφερόμενους μεμονωμένους πελάτες, είτε από ταξιδιωτικούς οργανισμούς ή τουριστικά γραφεία, που τα διαθέτουν στη συνέχεια, στους πελάτες τους (τουρίστες). Στη δεύτερη περίπτωση, που χαρακτηρίζεται ως "χονδρική μίσθωση", θα πρόκειται για την ξενοδοχειακή μίσθωση. Η χονδρική μίσθωση ξενοδοχειακών κλινών (δωματίων) μπορεί να λάβει ανάλογα με το νόμο, τη συμφωνία των μερών αλλά και τη συναλλακτική πρακτική, κυρίως, δύο ειδικότερες μορφές, χωρίς να αποκλείεται φυσικά εντός των ορίων της συμβατικής ελευθερίας η επιλογή και άλλων τύπων ή και ο συνδυασμός τους. Η πρώτη μορφή αποτελεί τη λεγόμενη βέβαιη εγγυημένη κράτηση (quarantee), στο πεδίο λειτουργίας της οποίας ο ξενοδόχος αναλαμβάνει την υποχρέωση να παραχωρεί τον συμφωνηθέντα αριθμό κλινών (και να προσφέρει και τις συναφείς ξενοδοχειακές παροχές) για την προκαθορισμένη περίοδο στον αντισυμβαλλόμενό του (ακριβέστερα στους υπ' αυτού υποδειχθησόμενους τρίτους - πελάτες του), ο οποίος, με τη σειρά του, οφείλει το συμφωνηθέν ολικό αντίτιμο-μίσθωμα, ανεξάρτητα του εάν έκανε χρήση των μισθωθεισών κλινών, παραχωρώντας τη (τη χρήση) στους δικούς τoυ πελάτες. Η δεύτερη μορφή αποτελεί τη λεγόμενη κράτηση κατά μερίδιο (allotment), που ρυθμίζεται από το άρθρο 11 της απόφασης του Γενικού Γραμματέα του Ε.Ο.Τ 503007/29-1-1976, στην οποία (απόφαση), το άρθρο 8 ν. 1652/1986 έδωσε ισχύ τυπικού νόμου. Εξάλλου, κατά το άρθρο 13 παρ.1 της 503007/29-1-1976 απόφασης του Γενικού Γραμματέα του ΕΟΤ περί κανονισμού σχέσεων ξενοδόχων και πελατών αυτών, που, όπως προεκτέθηκε, κυρώθηκε και απέκτησε ισχύ νόμου με το άρθρο 8 του ν. 1652/1986, τουριστικό γραφείο ή ταξιδιωτικός οργανισμός δικαιούται να προβεί σε ακύρωση μέρους ή του συνόλου των συμφωνηθεισών κλινών, χωρίς υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης, εφόσον αποδεδειγμένα ειδοποιηθεί ο ξενοδόχος εικοσιμία ημέρες τουλάχιστον πριν από την άφιξη των πελατών. Με τη διάταξη αυτή ρυθμίζεται η εγγυημένη κράτηση, κατά την οποία ο ξενοδόχος αναλαμβάνει την υποχρέωση να παραχωρεί τον συμφωνηθέντα αριθμό κλινών για την προκαθορισμένη περίοδο στον αντισυμβαλλόμενό του (στους υπ' αυτού υποδειχθησόμενους τρίτους πελάτες του), ο οποίος οφείλει το συμφωνηθέν αντίτιμο, ανεξάρτητα αν έκανε χρήση των μισθωθεισών κλινών και αν οι πελάτες παρέμειναν οι ίδιοι ολόκληρη τη μισθωτική περίοδο ή εναλλάσονταν. Στη σύμβαση, δηλαδή, αυτή τον επιχειρηματικό κίνδυνο να μη καλυφθούν οι συμφωνηθείσες κλίνες φέρει το τουριστικό γραφείο, το οποίο βάσει της συμφωνίας θα καταβάλει το συνολικό αντίτιμο Η ξενοδοχειακή, κατά τα άνω, σύμβαση είναι μικτή σύμβαση προεχόντως μισθωτικού χαρακτήρα, πέρα από τα στοιχεία μίσθωσης υπηρεσιών, πώλησης, προμήθειας (ΟλΑΠ 38/1997, ΑΠ 489/2021, ΑΠ549/2019, ΑΠ1207/2001, ΑΠ292/2000). Υπόχρεος για την καταβολή του μισθώματος είναι ο συμβαλλόμενος με τον ξενοδόχο ταξιδιωτικός πράκτορας και εφόσον ο τελευταίος ενεργεί ως αντιπρόσωπος άλλου ταξιδιωτικού πράκτορα, ο αντιπροσωπευόμενος, υπέρ και κατά του οποίου επέρχονται τα αποτελέσματα της σύμβασης (ΑΚ 211). Μπορεί όμως κατά την κατάρτιση της ξενοδοχειακής μίσθωσης ο ταξιδιωτικός πράκτορας να συμβάλλεται τόσο ως αντιπρόσωπος άλλου ταξιδιωτικού πράκτορα όσο και για τον εαυτό του, οπότε συμβαλλόμενοι ως μισθωτές (συμμισθωτές) είναι και οι δύο πράκτορες. Στην περίπτωση αυτή, εφόσον δεν υπάρχει πρόβλεψη ότι κάθε μισθωτής υποχρεούται να καταβάλει ολόκληρο το μίσθωμα (ενοχή εις ολόκληρον), ούτε προκύπτει η έκταση οφειλής καθενός με βάση τον αριθμό κλινών που αντιστοιχούν στον ίδιο, εφαρμοστέα είναι η διάταξη του άρθρου 480 του ΑΚ, κατά την οποία, αν περισσότεροι οφείλουν διαιρετή παροχή ή αν περισσότεροι έχουν δικαίωμα σε διαιρετή παροχή, σε περίπτωση αμφιβολίας, κάθε οφειλέτης έχει την υποχρέωση να καταβάλει και κάθε δανειστής έχει το δικαίωμα να λάβει ίσο μέρος. Η παροχή του μισθώματος είναι διαιρετή τόσο ενεργητικά όσο και παθητικά. Αυτό σημαίνει ότι, αν υπάρχουν περισσότεροι μισθωτές, αυτοί, των οποίων οι εσωτερικές σχέσεις διέπονται από τις περί κοινωνίας διατάξεις (ΑΚ 785 επ. ), σε περίπτωση αμφιβολίας, υποχρεούνται να καταβάλουν συμμέτρως το μίσθωμα, ο δε εκμισθωτής μπορεί να απαιτήσει από το μισθωτή την αναλογία του. "Περίπτωση αμφιβολίας" που στηρίζει την υποχρέωση των περισσότερων οφειλετών να καταβάλει ο καθένας ίσο μέρος ή των περισσότερων δανειστών να λάβει ο καθένας ίσο μέρος της παροχής, υπάρχει, αν δεν συνάγεται κάτι άλλο, είτε άμεσα, λόγω ρητής ρύθμισης, είτε έμμεσα, από τη δικαιοπραξία που δημιουργεί ή από το νόμο που προβλέπει την πολυπρόσωπη ενοχή (ΑΠ 526/2017, ΑΠ 235/2016). Περαιτέρω, σε περίπτωση αθέτησης των συμβατικών υποχρεώσεων του ξενοδόχου έναντι του πράκτορα ή των πρακτόρων, οι τελευταίοι δικαιούνται να στραφούν κατ' αυτού με βάση τις σχετικές διατάξεις περί μίσθωσης πράγματος του ΑΚ (574-584) και να ζητήσουν αποζημίωση για κάθε θετική και αποθετική ζημία τους που συνδέεται αιτιωδώς με την υπαίτια αθέτηση της υποχρέωσης του ξενοδόχου, χωρίς να αποκλείεται η άσκηση και άλλων, υπό τις εκάστοτε προκύπτουσες ιδιαίτερες περιστάσεις, αξιώσεων. Επί περισσότερων συμμισθωτών πρακτόρων, εναγόμενος ο ξενοδόχος προς αποκατάσταση των ζημιών τους, λόγω ανώμαλης εξέλιξης της ενοχής, υποχρεούται να καταβάλει σε καθέναν από αυτούς το ποσό που αντιστοιχεί στη ζημία του και σε περίπτωση αμφιβολίας ως προς το μέτρο συμμετοχής καθενός, να τους αποζημιώσει συμμέτρως (ΑΚ 480). Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 68 του ΚΠολΔ, που ορίζει ότι δικαστική προστασία έχει δικαίωμα να ζητήσει όποιος έχει άμεσο έννομο συμφέρον, συνάγεται ότι ένδικη προστασία παρέχεται υπέρ ή κατά εκείνων μόνον των προσώπων, τα οποία, κατά τους ισχυρισμούς του ενάγοντος, αποτελούν τα υποκείμενα της επίδικης έννομης σχέσης ή μετέχουν κατά το ουσιαστικό δίκαιο στη διαχείριση της σχέσης αυτής. Η νομιμοποίηση του διαδίκου, το δικαίωμα δηλαδή να υπερασπίζεται κάποιος τη δικαζόμενη υπόθεση, αλλιώς η εξουσία διεξαγωγής της δίκης για συγκεκριμένο δικαίωμα ή έννομη σχέση, που συμπίπτει με την ιδιότητα του υποκειμένου του δικαιώματος ή της έννομης σχέσης, εκτός ορισμένων εξαιρέσεων, όπως η περίπτωση των μη δικαιούχων ή μη υπόχρεων διαδίκων, αποτελεί διαδικαστική προϋπόθεση της δίκης, που ερευνάται κατά το άρθρο 73 του ΚΠολΔ και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης (ΑΠ 1617/2011), με συνέπεια αν το δικόγραφο της αγωγής είναι ελλιπές ως προς τα στοιχεία της ενεργητικής ή παθητικής νομιμοποίησης των διαδίκων και δεν συμπληρωθούν παραδεκτά, κατά τα άρθρα 224 και 227 του ΚΠολΔ οι ελλείψεις, να απορρίπτεται η αγωγή ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας (ΑΠ 1278/2017). Για τη νομιμοποίηση προς διεξαγωγή συγκεκριμένης δίκης αρκεί κατ' αρχήν ο ισχυρισμός του ενάγοντος ότι αυτός και ο εναγόμενος είναι τα υποκείμενα της ένδικης ουσιαστικής έννομης σχέσης, ότι δηλαδή ο ίδιος είναι φορέας του ασκούμενου ένδικου δικαιώματος και ο εναγόμενος της αντίστοιχης υποχρέωσης. Ποια πρόσωπα είναι φορείς συγκεκριμένων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων ορίζεται από το ουσιαστικό δίκαιο, που επιτρέπει την άσκηση της αγωγής. Περαιτέρω, η νομιμοποίηση του διαδίκου, όπως και το έννομο συμφέρον, αποτελούν ουσιαστικές προϋποθέσεις για την παροχή δικαστικής προστασίας και η εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή ή μη των προϋποθέσεων αυτών ελέγχεται αναιρετικά με το λόγο αναιρέσεως του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ (Ολ. ΑΠ 18/2005, ΑΠ 90/2017, ΑΠ 233/2016). Αν, όμως, ο ενάγων δεν επικαλείται τα στοιχεία νομιμοποίησης σύμφωνα με το νόμο, η αγωγή απορρίπτεται, ως απαράδεκτη (αόριστη) και ο σχετικός αναιρετικός λόγος στηρίζεται στο άρθρο 559 αρ.14 ΚΠολΔ (ΑΠ 1408/21, ΑΠ 657/2020, ΑΠ 632/2014, ΑΠ 1582/2008). Τέλος, ο από το άρθρο 559 αριθμ. 14 του ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο, παρά τη μη επαρκή έκθεση σ' αυτήν των στοιχείων που είναι αναγκαία για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, την έκρινε ορισμένη, θεωρώντας ότι αυτά εκτίθενται με επάρκεια ή αν παρά την επαρκή έκθεση των στοιχείων αυτών την απέρριψε ως αόριστη (ΑΠ 1976/2017, ΑΠ 462/2017). Για το ορισμένο δε του λόγου αυτού, όταν αποδίδεται η πλημμέλεια της παρά το νόμο κήρυξης απαραδέκτου λόγω του ορισμένου της απορριφθείσης ως αόριστης αγωγής, πρέπει να διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο, το ακριβές περιεχόμενο της αγωγής και οι κρίσιμες παραδοχές του δικάσαντος δικαστηρίου, με βάση τις οποίες εκείνο κατέληξε στην απόρριψη της αγωγής ως αόριστης (AΠ 1832/2013, ΑΠ 519/2003).
Με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης, οι αναιρεσείουσες προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο, με το να απορρίψει ως αόριστη την ένδικη αγωγή τους κατά των αναιρεσιβλήτων λόγω έλλειψης στοιχείων της ενεργητικής τους νομιμοποίησης, αν και τα στοιχεία αυτά είχαν εκτεθεί με επάρκεια στο δικόγραφό της, παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτο. Ο λόγος αυτός κρίνεται επαρκώς ορισμένος, αφού στο δικόγραφο της κρινόμενης αναίρεσης διαλαμβάνονται τόσο το περιεχόμενο της ένδικης αγωγής ως προς την ενεργητική νομιμοποίηση των αναιρεσειουσών όσο και οι αντίστοιχες παραδοχές της προσβαλλομένης και συνεπώς, όσα αντίθετα υποστηρίζουν οι αναιρεσίβλητοι περί αοριστίας του είναι αβάσιμα, κατ' αυτεπάγγελτη έρευνα του Δικαστηρίου, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι η ένσταση αοριστίας δεν προβλήθηκε παραδεκτά κατά το άρθρο 570 παρ. 1 του ΚΠολΔ, αφού οι προτάσεις των αναιρεσιβλήτων, στις οποίες περιέχεται, κατατέθηκαν κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στη σημερινή δικάσιμο και όχι είκοσι τουλάχιστον ημέρες πριν από αυτή (ΑΠ 626/2019).
Στην προκείμενη περίπτωση, οι αναιρεσείουσες, με την από 6-7-2016 αγωγή τους κατά των αναιρεσιβλήτων ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου, το δικόγραφο της οποίας παραδεκτά επισκοπείται, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ, για τις ανάγκες του παραπάνω αναιρετικού λόγου, ισχυρίστηκαν, ως προς την ενεργητική νομιμοποίησή τους, τα εξής: "Η πρώτη ενάγουσα (πρώτη αναιρεσείουσα) διατηρεί τουριστικό γραφείο στην Πράγα...με αντικείμενο εργασιών, μεταξύ άλλων, την σύναψη συμβάσεων με ιδιώτες ή τουριστικά γραφεία για την παροχή στους τελευταίους ολοκληρωμένων πακέτων διακοπών, τύπου all inclusive, τη σύναψη συμβάσεων (χονδρικής μίσθωσης) με ξενοδοχειακές επιχειρήσεις για την παροχή καταλυμάτων και ξενοδοχειακών υπηρεσιών...Η δεύτερη ενάγουσα (δεύτερη αναιρεσείουσα) είναι εταιρεία παροχής τουριστικών υπηρεσιών με αντικείμενο εργασιών, μεταξύ άλλων, την σύναψη συμβάσεων με τοπικά τουριστικά γραφεία, καθώς και με διαχειριστές/ιδιοκτήτες ξενοδοχειακών μονάδων, για την παροχή καταλυμάτων και ξενοδοχειακών υπηρεσιών στις χώρες στις οποίες δραστηριοποιείται και παρέχει πακέτα διακοπών η πρώτη των εναγουσών. Περαιτέρω είναι εταιρεία ιδίων συμφερόντων με την πρώτη ενάγουσα με έδρα την Αγγλία και πλήρως ελεγχόμενη από αυτή, συνάπτει δε τις προαναφερόμενες συμβάσεις για λογαριασμό της πρώτης των εναγουσών κατόπιν οδηγιών της και προς εξυπηρέτηση των οικονομικών της συμφερόντων. Η πρώτη των εναγομένων (πρώτη αναιρεσίβλητη) λειτουργούσε και εκμεταλλευόταν το ξενοδοχείο με το διακριτικό τίτλο "ΚΟΣΤΑ ΛΙΝΔΙΑ-COSTA LINDIA", κατηγορίας πέντε αστέρων...Η πρώτη των εναγομένων... συνέστησε τη δεύτερη (δεύτερη αναιρεσίβλητη)...με εισφορά του αυτοτελούς και ανεξάρτητου κλάδου της των ξενοδοχειακών υπηρεσιών των ξενοδοχειακών μονάδων Costa Lindia και costa Lindia Beach...Ο τρίτος των εναγομένων (τρίτος αναιρεσίβλητος) διατελεί πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου και ο τέταρτος των εναγομένων (τέταρτος αναιρεσίβλητος) διευθύνων σύμβουλος της πρώτης των εναγομένων...επίσης ο τρίτος των εναγομένων διατελεί πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου, ενώ ο τέταρτος των εναγομένων διευθύνων σύμβουλος της δεύτερης των εναγομένων...Στις 5-10-2010 η δεύτερη των εναγουσών εταιρειών, ενεργώντας και για λογαριασμό της πρώτης, συνήψε με την πρώτη των εναγομένων ξενοδοχειακή σύμβαση εγγυημένης κράτησης για τη σεζόν 2011, δυνάμει της οποίας η πρώτη των εναγομένων εγγυήθηκε δια του τρίτου εναγομένου και νομίμου εκπροσώπου της, την παραχώρηση 15 δωματίων προκαθορισμένων κατά τύπο, θέση και χωρητικότητα στο ξενοδοχείο "Costa Lindia" για διάστημα 119 ημερών. Το συνολικό αντίτιμο ορίστηκε στο ποσό των 160.650 ευρώ, συμφωνήθηκε δε ρητά, μεταξύ άλλων, ότι τα παραχωρούμενα δωμάτια δεν θα είναι υπόγεια ή ισόγεια. Περαιτέρω, με την από 14-10-2010 Συμπληρωματική Σύμβαση συμφωνήθηκε ρητά ότι οι πελάτες μας θα διαμένουν αποκλειστικά στο ξενοδοχείο "COSTA LINDIA" και ότι καμία υπερκράτηση δεν θα τους επηρεάσει. Συνομολογήθηκε δε ρητά η κατάπτωση ποινικής ρήτρας 5.000 ευρώ ανά δωμάτιο σε περίπτωση που οι εναγόμενοι τοποθετούσαν τους πελάτες μας σε ξενοδοχεία διαφορετικά του Costa Lindia. Παρά όμως τις διαβεβαιώσεις των εναγομένων και την συνομολόγηση της ποινικής ρήτρας οι εναγόμενοι προέβησαν σε υπεράριθμες υπερκρατήσεις και σε σφοδρές και κατ' εξακολούθηση παραβιάσεις των συμβάσεων οι οποίες ανήλθαν συνολικά σε 53. Συστηματικά δε οι εναγόμενοι τοποθετούσαν τους πελάτες μας σε διαφορετικά ξενοδοχεία δύο και τριών αστέρων και σε δωμάτια υπογείου και ισογείου...Από το τέλος του Ιουλίου 2011, οπότε και η ποινική ρήτρα που είχε καταπέσει υπερέβη τα ποσά των υπολειπόμενων δύο δόσεων του αντιτίμου, οι εναγόμενοι γνωρίζοντας ότι κανένα περαιτέρω ποσό δεν δικαιούνται να λάβουν, προκάλεσαν δολίως, προβαίνοντας σε σωρεία παραβιάσεων, στην καταγγελία των συμβάσεων από μέρους μας και την με υπαιτιότητά τους πρόωρη λήξη τους...Ενόψει δε των ανωτέρω προσφεύγουμε στο Δικαστήριό Σας και ζητούμε να μας καταβάλουν οι δύο πρώτες εναγομένες ευθυνόμενες εις ολόκληρον την οφειλόμενη ποινική ρήτρα που έχει καταπέσει και να μας αποζημιώσουν οι εναγόμενοι ευθυνόμενοι εις ολόκληρον για την περιουσιακή ζημία που έχουμε υποστεί εκ της αντισυμβατικής, άδικης, παράνομης και υπαίτιας συμπεριφοράς τους και να καταδικαστούν στην καταβολή χρηματικής ικανοποίησης για την ηθική βλάβη που μας προξένησαν...Το πρώτο δεκαήμερο του Μαϊου του 2010, ο νόμιμος εκπρόσωπος της πρώτης των εναγουσών εταιρειών και μοναδικός εταίρος της δεύτερης, κ. A. P., επισκέφθηκε τη Ρόδο για την εύρεση ξενοδοχείου που θα φιλοξενούσε τους Τσέχους πελάτες των εναγουσών εταιρειών για την τουριστική περίοδο του 2011...Περαιτέρω, ο κύριος P. δήλωσε στον τρίτο των εναγομένων ότι η σχετική σύμβαση θα υπογραφόταν από τη δεύτερη των εναγουσών εταιρεία του, η οποία εκπροσωπεί τα συμφέροντα της πρώτης στην Ελλάδα και για λογαριασμό της τελευταίας, δηλαδή για λογαριασμό και της πρώτης των εναγουσών. Έγινε δε σαφές και αποδεκτό από όλα τα μέρη ότι η πρώτη των εναγουσών θα ήταν και αυτή συμβαλλόμενη και η κύρια φορέας των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της σύμβασης και ότι αυτή θα κατέβαλε τα χρήματα του τιμήματος που θα καθοριζόταν από τη σύμβαση. Περαιτέρω συμφωνήθηκε ότι στα συμφωνηθέντα δωμάτια θα διέμεναν πελάτες των εναγουσών εταιρειών...Στη συνέχεια, στις 5-10-2010 η δεύτερη των εναγουσών εταιρειών, ενεργώντας και για λογαριασμό της πρώτης και η πρώτη των εναγομένων συνήψαν την από 5-10-2010 σύμβαση εγγυημένης κράτησης (quarantee) η οποία συμπληρώθηκε με την από 14-10-2010 Συμπληρωματική Σύμβαση, το περιεχόμενο και τους όρους των οποίων παραθέτουμε αναλυτικά στις επόμενες παραγράφους. Σημειωτέον ότι παρόλο που στη σύμβαση αναγράφεται μόνο το όνομα της δεύτερης των εναγουσών αγγλικής εταιρείας, όπως προαναφέραμε, από την αρχή των διαπραγματεύσεων, όπως και κατά την υπογραφή αλλά και την εκτέλεση της σύμβασης, όλα τα μέρη γνώριζαν ότι ο κύριος φορέας των υποχρεώσεων και δικαιωμάτων των επίδικων συμβάσεων ήταν η πρώτη των εναγουσών και ότι ήταν και αυτή συμβαλλόμενο μέρος...(ακολουθεί το κείμενο των συμβάσεων)...Σύμφωνα λοιπόν με την από 5-10-2010 ξενοδοχειακή σύμβαση εγγυημένης κράτησης, η πρώτη των εναγομένων ανέλαβε την υποχρέωση και εγγυήθηκε την δέσμευση και παραχώρηση προς εμάς, ως αμφότερες συμβαλλόμενες σ' αυτήν όπως αναφέρουμε ανωτέρω, καθημερινά 15 δωματίων στο ξενοδοχείο ιδιοκτησίας της...προκειμένου να εγκαθίστανται σε αυτά εναλασσόμενοι τουρίστες-πελάτες μας...Σύμφωνα δε με τα ανωτέρω η ξενοδοχειακή σύμβαση που υπεγράφη συνιστά σύμβαση εγγυημένης κράτησης...δηλαδή η πρώτη των εναγομένων ανέλαβε την υποχρέωση να παραχωρήσει τα συμφωνηθέντα δωμάτια και να παρέχει τις συναφείς ξενοδοχειακές υπηρεσίες προς τους πελάτες μας, όπως αναλυτικά περιγράφονται στις συμβάσεις, ενώ εμείς αναλάβαμε την υποχρέωση να καταβάλουμε το συμφωνηθέν αντίτιμο, ανεξάρτητα του εάν κάνουμε χρήση των συμφωνηθεισών κλινών...Στη συνέχεια...προς εκπλήρωση των υποχρεώσεών μας, στις 18-10-2010 η πρώτη των εναγουσών κατέβαλε στην πρώτη των εναγομένων το ποσό των 112.000 ευρώ, ενώ μέχρι τις 28-6-2011 είχαμε καταβάλει επιπλέον ...24.000 ευρώ... Η πρώτη των εναγουσών προέβη στην υπογραφή αντίστοιχων ταξιδιωτικών συμβάσεων με πελάτες της...οι εναγόμενοι προέβησαν επανειλημμένως, παράνομα, αντισυμβατικά και κακόπιστα σε υπεράριθμες παράνομες υπερκρατήσεις εις βάρος μας και σε αλλεπάλληλες παραβιάσεις των όρων των μεταξύ μας συμβάσεων...α. Μη παραχώρηση δωματίων στο ξενοδοχείο Costa Lindia...τοποθέτηση σε γειτονικά ξενοδοχεία 2 και 3 αστέρων. β. Μη παραχώρηση δωματίων 1ου ορόφου και άνω-Διαμονή πελατών μας σε υπόγεια και ισόγεια δωμάτια γ. Μη παραχώρηση δωματίων-Διαμονή...σε κοινό δωμάτιο και ενώ είχε γίνει κράτηση για δύο ξεχωριστά δωμάτια. Δ. Μη παραχώρηση δωματίων-Διαμονή πελατών σε δωμάτια τύπου ΤW3 αντί των συμφωνηθέντων TW4 (ακολουθεί αναλυτική περιγραφή των φερόμενων αντισυμβατικών παραβιάσεων)... Η ποινική ρήτρα κατέπεσε...Κατόπιν της άρνησης των εναγομένων να συμμορφωθούν τους δηλώσαμε ότι διακόπτουμε τη συνεργασία μας και καταγγέλλουμε τις συμβάσεις για σπουδαίο λόγο...στις 18-8-2011 τους επιδώσαμε σχετική Εξώδικη Καταγγελία-Δήλωσή μας...καταβάλλαμε στην πλειοψηφία των πελατών μας αποζημιώσεις...αναγκαστήκαμε να πληρώσουμε και επιπλέον ποσά για την παροχή διάφορων υπηρεσιών...ακυρώθηκαν ταξιδιωτικές συμβάσεις (αναφέρονται αναλυτικά οι ζημίες). Με βάση αυτό το ιστορικό οι αναιρεσείουσες ζήτησαν να υποχρεωθούν οι δύο πρώτες αναιρεσίβλητες, ευθυνόμενες εις ολόκληρον, να καταβάλουν είτε στην πρώτη είτε στη δεύτερη από αυτές, άλλως συμμέτρως σε κάθε μία, τα αναφερόμενα στην αγωγή ποσά, όπως αυτά προσδιορίζονται για κάθε επί μέρους αιτία κατά είδος και ποσό (και να διαταχθεί η προσωπική κράτηση των νομίμων εκροσώπων τους-τρίτου και τέταρτου των αναιρεσιβλήτων). Από το ως άνω παρατιθέμενο περιεχόμενο της ένδικης αγωγής, προκύπτει ότι στο δικόγραφό της εκτίθενται τα αναγκαία στοιχεία ενεργητικής νομιμοποίησης των εναγουσών (αναιρεσειουσών), αφού ειδικότερα αναφέρεται ότι οι επίδικες συμβάσεις εγγυημένης κράτησης δωματίων ξενοδοχείου της πρώτης εναγομένης καταρτίστηκαν από τη δεύτερη μεν ενάγουσα αλλά ενεργούσα και για λογαριασμό της πρώτης ενάγουσας, ως αντιπρόσωπος αυτής, προς εξυπηρέτηση πελατών και των δύο εναγουσών, ότι, δηλαδή, οι ενάγουσες είχαν την ιδιότητα των συμμισθωτριών στις ένδικες ξενοδοχειακές συμβάσεις και ότι συνεπεία της φερόμενης ως άνω αντισυμβατικής και παράνομης συμπεριφοράς της πρώτης εναγομένης, οι ίδιες ζημιώθηκαν τα σ' αυτή αναφερόμενα ποσά, χωρίς να είναι αναγκαία η αναφορά και του μέτρου συμμετοχής κάθε ενάγουσας-συμμισθώτριας στα απορρέοντα από τις συμβάσεις αυτές δικαιώματα και υποχρεώσεις ούτε εξειδίκευση της ζημίας που υπέστη κάθε μία, καθόσον, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στη σχετική νομική σκέψη, επί δικαιώματος περισσοτέρων σε διαιρετή παροχή, όπως εν προκειμένω, σε περίπτωση αμφιβολίας, κάθε δανειστής έχει δικαίωμα να λάβει ίσο μέρος. Κατά συνέπεια, το Εφετείο, που, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, έκρινε αόριστη την ένδικη αγωγή, ως προς θεμελιωτικά της ενεργητικής νομιμοποίησης των εναγουσών περιστατικά, με την αιτιολογία ότι υπάρχει ασάφεια ως προς το πρόσωπο του αντισυμβαλλομένου στη σύναψη των επίδικων συμβάσεων και του πραγματικού φορέα της επίδικης έννομης σχέσης και δεν προσδιορίζεται το μέτρο συμμετοχής ούτε η συγκεκριμένη ζημία κάθε ενάγουσας, και δεχόμενο τυπικά και κατ' ουσίαν την από 15-5-2018 έφεση των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων, αλλά και, κατ' αυτεπάγγελτη έρευνα, εξαφάνισε την αντίθετα αποφανθείσα 113/2018 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου και διακρατώντας και ερευνώντας εκ νέου τη γενόμενη δεκτή εν μέρει κατ' ουσίαν πρωτοδίκως ένδικη αγωγή, απέρριψε αυτή ως αόριστη, παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτο και ο πιο πάνω, από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πρώτος αναιρετικός λόγος, είναι βάσιμος. Μετά δε την παραδοχή του λόγου αυτού, παρέλκει η έρευνα του δεύτερου λόγου αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ (αιτίαση ότι το Εφετείο αξίωσε για το ορισμένο της ένδικης αγωγής περισσότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος), γιατί η αναιρετική εμβέλεια του λόγου που έγινε δεκτός καθιστά αλυσιτελή την εξέτασή του, αφού η παραδοχή του οδηγεί στο ίδιο αποτέλεσμα, δηλαδή στην αναίρεση της προσβαλλόμενης εφετειακής απόφασης. Μετά από αυτά πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλον Δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ). Πρέπει, επίσης, να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου που έχουν καταθέσει οι αναιρεσείουσες στις ίδιες (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειουσών, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά τους (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την 42/2019 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου.
Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο παραπάνω Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλον Δικαστή, πλην αυτού που εξέδωσε την εν λόγω απόφαση. Διατάσσει την επιστροφή στις αναιρεσείουσες του παραβόλου που έχουν καταθέσει.
Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειουσών, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 27 Ιανουαρίου 2023.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Ιουλίου 2023.
H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ