Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

<< Επιστροφή

Απόφαση 718 / 2009    (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Θέμα
Αναιρέσεως απαράδεκτο, Ε.Σ.Δ.Α., Εφέσεως απαράδεκτο.




Περίληψη:
Απόρριψη της αναιρέσεως, ως απαράδεκτης, γιατί στρέφεται κατά βουλεύματος Συμβ. Εφετών, που απέρριψεν έφεση του προσφεύγοντος καταδίκου ως απαράδεκτη, γιατί στρεφόταν κατά απορριπτικής αποφάσεως του δια των άρθρων 54-58 του Σωφρονιστικού Κώδικα (Ν. 2776/1999) προβλεπόμενου Δικαστηρίου Εκτέλεσης ποινών, του οποίου όμως οι αποφάσεις δεν υπόκεινται σε ουδέν ένδικο μέσο. Η μη πρόβλεψη ως άνω ενδίκων μέσων, στο Σωφρονιστικό Κώδικα, κατά αποφάσεων του Δικαστηρίου Εκτέλεσης ποινών, που κρίνει και τη χορήγηση αδειών στους κρατουμένους, δεν παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, αφού αρκούντως κρίνεται το δικαίωμα των κρατουμένων να τύχουν των προβλεπομένων στον Σωφρονιστικό Κώδικα αδειών, αρχικά στο αρμόδιο Πειθαρχικό Συμβούλιο της φυλακής και στη συνέχεια με προσφυγή στο προβλεπόμενο Δικαστήριο εκτέλεσης των ποινών. Επίσης, με την άνω απαγόρευση, δεν παραβιάζεται η διάταξη του άρθρου 2 του “Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου” της ΕΣΔΑ, ούτε το άρθρο 5 και 16 του Συντάγματος, καθόσον η χορήγηση εκπαιδευτικών αδειών σε κρατούμενους, αναγόμενη στην ελευθερία εκπαίδευσης και ανάπτυξης της προσωπικότητας του ατόμου, μπορεί να περιορίζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 3 του Συντάγματος, με τις προϋποθέσεις ενός ουσιαστικού νόμου, όπως είναι ο Ποινικός Κώδικας για παραβίαση του οποίου κρατείται ο αναιρεσείων στη φυλακή και ο Σωφρονιστικός Κώδικας, που ισχύει επί κρατουμένων στις φυλακές και ρυθμίζει τους όρους και τη διαδικασία χορήγησης εκπαιδευτικών αδειών στους κρατουμένους. Απορρίπτει αίτηση αναίρεσης.




ΑΡΙΘΜΟΣ 718/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Z' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γρηγόριο Μάμαλη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Νικόλαο Ζαΐρη και Κωνσταντίνο Φράγκο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.
Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεωργίου Παντελή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χρήστου Πήτα.

Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 11 Φεβρουαρίου 2009, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου ...., κρατούμενου στο Νοσοκομείο Κρατουμένων ..... που δεν παραστάθηκε στο συμβούλιο, περί αναιρέσεως του υπ' αριθμ. 57/2008 βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Κέρκυρας. Το Συμβούλιο Εφετών Κέρκυρας, με το ως άνω βούλευμά του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτό, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί τώρα την αναίρεση του βουλεύματος τούτου, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 11 Ιουλίου 2008 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1322/2008.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Γεώργιος Παντελής εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Νικολάου Μαύρου με αριθμό 460/8.10.2008, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:
Εισάγω ενώπιον του Δικαστηρίου σας, σύμφωνα με το άρθρο 513 § 1 του Κ.Π.Δ., την υπ'αριθ. 3/11-7-2008 αίτηση αναίρεσης του ..... κρατουμένου στο Νοσοκομείο Κρατουμένων ...., κατά του υπ'αριθ. 57/2008 βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Κερκύρας και εκθέτω τα εξής:
Κατά τη διάταξη του άρθρου 463 εδαφ. α' του Κ.Π.Δ., το ένδικο μέσο μπορεί να ασκήσει μόνο εκείνος που ο νόμος του δίνει ρητά αυτό το δικαίωμα. Περαιτέρω στα άρθρα 54, 55, 56, 57 και 58 του Σωφρονιστικού Κώδικα (Ν. 2776/1999), ορίζονται οι άδειες που χορηγούνται στους κρατουμένους και οι προϋποθέσεις της χορήγησής τους. Στην παράγραφο 6 του άρθρου 54 του πιο πάνω Σωφρονιστικού Κώδικα αναφέρεται, ότι σε περίπτωση δεύτερης συνεχόμενης απόρριψης της αίτησης για χορήγηση αδείας, ο κρατούμενος δικαιούται να προσφύγει στο Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών ως Συμβούλιο, μέσα σε δέκα ημέρες από την κοινοποίηση σε αυτόν της απορριπτικής απόφασης. Στην ίδια δε διάταξη δεν γίνεται λόγος και για δικαίωμα του προσφεύγοντος περί ασκήσεως εφέσεως ή άλλου ενδίκου μέσου κατά της τυχόν αρνητικής απόφασης του ως άνω Συμβουλίου ενώπιον του Συμβουλίου Εφετών, καθ'όσον οι αποφάσεις του Συμβουλίου αυτού είναι αμετάκλητες σύμφωνα με την παράγραφο 7 του άρθρου 71 του ιδίου παραπάνω κώδικα. Η μη πρόβλεψη δε ενδίκων μέσων κατά της απόφασης του πιο πάνω Δικαστηρίου Εκτέλεσης Ποινών, δεν παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, αφού αρκούντως κρίνεται το δικαίωμα του κρατουμένου να τύχει των υπό του πιο πάνω κώδικα προβλεπομένων αδειών, με την αναφορά του γι'αυτό αρχικά στο αρμόδιο Πειθαρχικό Συμβούλιο της Φυλακής και στη συνέχεια στο δευτεροβάθμιο όργανο κρίσης, που αποτελεί το Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών (άρθρα 70 § § 1 και 2 και 71 § 7 Ν.2776/1999).
Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 476 § 1 του Κ.Π.Δ., όπως αντικ. με το άρθρο 2 § 2 του Ν.2408/96, όταν το ένδικο μέσο ασκήθηκε από πρόσωπο που δεν έχει το δικαίωμα ή εναντίον απόφασης ή βουλεύματος για τα οποία δεν προβλέπεται ή όταν ασκήθηκε εκπρόθεσμα ή χωρίς να τηρηθούν οι διατυπώσεις που ορίζονται από το νόμο για την άσκησή του, καθώς και όταν έγινε νόμιμα παραίτηση από το ένδικο μέσο ή σε κάθε άλλη περίπτωση που ο νόμος ρητά προβλέπει ότι το ένδικο μέσο είναι απαράδεκτο, το δικαστικό συμβούλιο ή το δικαστήριο (ως συμβούλιο) που είναι αρμόδιο να κρίνει σχετικά, ύστερα από πρόταση του εισαγγελέα και αφού ακούσει τους διαδίκους που εμφανιστούν, κηρύσσει απαράδεκτο το ένδικο μέσο και διατάσσει την εκτέλεση της απόφασης ή του βουλεύματος που έχει προσβληθεί και την καταδίκη στα έξοδα εκείνου που άσκησε το ένδικο μέσο. Ακόμη κατά τη διάταξη της παραγράφου 2 του άρθρου 476 του Κ.Π.Δ., κατά της απόφασης που απορρίπτει το ένδικο μέσο ως απαράδεκτο επιτρέπεται μόνο αναίρεση.
Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων άσκησε την υπ'αριθμ. 13/2008 έφεσή του, κατά της υπ'αριθμ. 42/2008 αποφάσεως του Δικαστηρίου Εκτέλεσης Ποινών της Φυλακής Κερκύρας ως συμβουλίου, με την οποία απορρίφθηκε η από 24-12-2007 προσφυγή του περί χορηγήσεως σ'αυτόν εκπαιδευτικής άδειας, δηλαδή εναντίον αποφάσεως για την οποία δεν προβλέπεται άσκηση ενδίκου μέσου και δη εφέσεως, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 54 και 71 § 6 του Σωφρονιστικού Κώδικα (Ν.2776/1999) και το Συμβούλιο Εφετών Κερκύρας με το προσβαλλόμενο βούλευμά του κήρυξε απαράδεκτη την έφεση αυτή, διέταξε την εκτέλεση του εκκληθέντος βουλεύματος και την καταδίκη του εκκαλούντος, ήδη αναιρεσείοντος, στα δικαστικά έξοδα. Κατά του βουλεύματος αυτού του Συμβουλίου Εφετών Κερκύρας άσκησε ο αναιρεσείων την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως η οποία πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη, αφού μετά την αντικατάσταση της παραγράφου 2 του άρθρου 476 Κ.Π.Δ. με το άρθρο 38 του Ν.3160/2003, το ένδικο μέσο της αναιρέσεως επιτρέπεται μόνο κατά των αποφάσεων που απορρίπτουν το ένδικο μέσο ως απαράδεκτο και όχι και κατά των βουλευμάτων. Περαιτέρω η διάταξη του άρθρου 2 του "Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου" της ΕΣΔΑ και το άρθρο 16 του Συντάγματος που επικαλείται ο αναιρεσείων, προστατεύουν την ελευθερία της εκπαίδευσης του ατόμου, που περιέχεται στο γενικώτερο δικαίωμα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας (άρθρο 5 του Συντάγματος). Η ελευθερία όμως αυτή μπορεί να περιορίζεται με τις προϋποθέσεις ενός ουσιαστικού νόμου (άρθρο 5 § 3 του Συντάγματος), όπως είναι εν προκειμένω οι ποινικές διατάξεις για την παράβαση των οποίων κρατείται ο αναιρεσείων.

Για τους λόγους αυτούς
Προτείνω: Να απορριφθεί ως απαράδεκτη η υπ'αριθμ. 3/11-7-2008 αίτηση αναίρεσης του ...., κατά του υπ'αριθμ. 57/2008 βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Κερκύρας και να καταδικασθεί αυτός στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 § 1 Κ.Π.Δ.).
Αθήνα 23 Σεπτεμβρίου 2008
Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου
Νικόλαος Μαύρος

Αφού άκουσε
τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση και έπειτα αποχώρησε, και αφού διαπιστώθηκε από την επί του φακέλου της δικογραφίας σημείωση του Γραμματέα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, ότι ειδοποιήθηκε, νομίμως και εμπροθέσμως, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 476 παρ. 1 ΚΠΔ, ο αντίκλητος του αναιρεσείοντος.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά τη διάταξη του άρθρου 463 εδ. α του ΚΠοινΔ, ένδικο μέσο μπορεί να ασκήσει μόνο εκείνος που ο νόμος του δίνει ρητά αυτό το δικαίωμα. Περαιτέρω, μετά την αντικατάσταση του άρθρου 482 παρ.1 του ΚΠοινΔ, με το άρθρο 41 παρ.1 του ν. 3160/2003, που ισχύει κατά άρθρο 61 αυτού, από 30-6-2003, ο κατηγορούμενος έχει δικαίωμα να ζητήσει την αναίρεση του βουλεύματος όταν: " α) Τον παραπέμπει στο ακροατήριο για κακούργημα. Σε εγκλήματα που συρρέουν ή είναι συναφή, ο κατηγορούμενος μπορεί να ζητήσει την αναίρεση για όλα, έστω και αν το ένδικο αυτό μέσο επιτρέπεται μόνο για ένα από αυτά και β) Παύει προσωρινά την ποινική δίωξη εναντίον του". Κατά δε τις διατάξεις των άρθρων 54 έως 58 του Σωφρονιστικού Κώδικα (Ν. 2776/1999), ορίζονται οι όροι και η διαδικασία χορηγήσεως αδειών στους κρατουμένους στα καταστήματα κράτησης. Στο άρθρο 54 παρ.6 του Σωφρονιστικού Κώδικα, αναφέρεται ότι, σε περίπτωση δεύτερης συνεχόμενης απόρριψης της αιτήσεως για χορήγηση αδείας, ο κρατούμενος δικαιούται να προσφύγει στο Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών, ως Συμβούλιο, μέσα σε δέκα ημέρες από την κοινοποίηση σε αυτόν της απορριπτικής αποφάσεως. Στην ίδια δε διάταξη δε γίνεται λόγος και για δικαίωμα του κρατουμένου προσφεύγοντος, σε άσκηση εφέσεως ή άλλου ενδίκου μέσου κατά της απορριπτικής αποφάσεως του άνω Δικαστηρίου. Ενώ ορίζεται ρητά στη διάταξη του άρθρου 71 παρ. 7 του Σωφρονιστικού Κώδικα, ότι οι αποφάσεις του άνω Δικαστηρίου Εκτέλεσης Ποινών είναι αμετάκλητες. Εξάλλου, κατά ο άρθρο 476 παρ.1 του ΚΠοινΔ, , όταν το ένδικο μέσο ασκήθηκε από πρόσωπο που δεν έχει το δικαίωμα ή εναντίον απόφασης ή βουλεύματος, για τα οποία δεν προβλέπεται κλπ, το αρμόδιο να κρίνει επ' αυτού Συμβούλιο ή Δικαστήριο (σε συμβούλιο), μετά από πρόταση του Εισαγγελέα και, αφού ακούσει τους τυχόν εμφανισθέντες διαδίκους, καλούμενους προς τούτο, κηρύσσει το ένδικο μέσο απαράδεκτο και διατάσει την εκτέλεση του προσβληθέντος βουλεύματος ή αποφάσεως και την καταδίκη στα έξοδα εκείνου που άσκησε το ένδικο μέσο.
Στην προκείμενη περίπτωση, ο αναιρεσείων, κρατούμενος στην κλειστή φυλακή Κέρκυρας, άσκησε τη με αριθ. 13/2008 έφεσή του κατά της με αριθ. 42/2008 αποφάσεως του Δικαστηρίου Εκτέλεσης Ποινών του άνω Καταστήματος Κράτησης Κέρκυρας, με την οποίαν απορρίφθηκε η από 24-12-2007 προσφυγή του περί χορηγήσεως εκπαιδευτικής άδειας απουσίας από τη φυλακή, δηλαδή εναντίον αποφάσεως Δικαστηρίου, κατά της οποίας δεν προβλέπεται από το νόμο, κατά τα προαναπτυχθέντα, άσκηση ενδίκου μέσου και δη εφέσεως. Το Συμβούλιο Εφετών Κέρκυρας, με το προσβαλλόμενο με αριθ. 57/2008 βούλευμά του, κήρυξε ως απαράδεκτη την ασκηθείσα έφεση. Κατά του εν λόγω βουλεύματος, ο κρατούμενος, άσκησε την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως. Η αίτηση αυτή είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη, αφού, μετά την αντικατάσταση της παραγράφου 2 του άρθρου 476 ΚΠοινΔ, με το άρθρο 38 του Ν. 3160/2003, το ένδικο μέσο της αναιρέσεως επιτρέπεται μόνο κατά αποφάσεων που απορρίπτουν το ένδικο μέσον ως απαράδεκτο και όχι και κατά βουλευμάτων που απορρίπτουν το ένδικο μέσο ως απαράδεκτο.
Περαιτέρω, αναφορικά με τους προβαλλόμενους ως προς το παραδεκτό της αιτήσεως αναιρέσεως ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος και ειδικότερα ότι η μη έρευνα της αιτήσεώς του συνιστά αρνησιδικία και αντιβαίνει στις διατάξεις της ΕΣΔΑ (άρθρα 2, 6,13) και στην αρχή της αναλογικότητας και στα άρθρα 5, 15 και 16 του Συντάγματος, πρέπει να λεχθούν τα ακόλουθα: Η μη πρόβλεψη ενδίκων μέσων κατά των αποφάσεων του παραπάνω προβλεπόμενου Δικαστηρίου Εκτέλεσης Ποινών, δεν παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, αφού αρκούντως κρίνεται το δικαίωμα των κρατουμένων να τύχουν των προβλεπόμενων στο νόμο πάσης φύσεως αδειών απουσίας από τη φυλακή, αρχικά σε πρώτο στάδιο ενώπιον του Πειθαρχικού Συμβουλίου της φυλακής και στη συνέχεια, σε δεύτερο στάδιο, στο δευτεροβάθμιο όργανο κρίσεως, που αποτελεί, κατά τα άρθρα 70 και 71 του Ν. 2766/1999, το Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών. Ο αποκλεισμός δε του δικαιώματος της ασκήσεως από τον κατηγορούμενο του ενδίκου μέσου της αναιρέσεως κατά του προαναφερόμενου βουλεύματος του αρμόδιου Δικαστικού Συμβουλίου δεν αντίκειται στα άρθρα 5 , 15 και 16 του Συντάγματος και 2 του Α' Προσθέτου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), που κυρώθηκε με το ΝΔ 53/1974 και προστατεύει το δικαίωμα προς εκπαίδευση, γιατί ο κρατούμενος αναιρεσείων δεν στερείται του δικαιώματός του προς παροχή έννομης προστασίας, αφού, πλην άλλων, διατηρεί την άμεση δυνατότητα να προτείνει τους ισχυρισμούς του ενώπιον του ανωτέρω Δικαστηρίου Εκτέλεσης των Ποινών, που λειτουργεί ως δευτεροβάθμιο όργανο. Εξάλλου, το άρθρο 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ δεν καθιερώνει παραλλήλως υποχρέωση του εθνικού νομοθέτη για θέσπιση και ενδίκων μέσων υπέρ του κατηγορουμένου. Κατά συνέπεια, τα ένδικα μέσα μπορεί κατ' αρχήν να προβλέπονται ή όχι και να καταργούνται ή να περιορίζονται από τον κοινό εθνικό νομοθέτη σε ορισμένες κατηγορίες υποθέσεων, με σκοπό τη ταχύτερη διεξαγωγή των δικών και την αποτελεσματικότερη λειτουργία της δικαιοσύνης. Επίσης η συνταγματικά προστατευόμενη ελευθερία της εκπαίδευσης του ατόμου, που περιέχεται στο γενικότερο δικαίωμα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας, μπορεί, κατά το άρθρο 5 παρ.3 του Συντάγματος, να περιορίζεται με τις προϋποθέσεις ενός ουσιαστικού νόμου, όπως είναι στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι ποινικές διατάξεις, για παραβίαση των οποίων, σε εκτέλεση αμετάκλητης καταδικαστικής απόφασης Δικαστηρίου, κρατείται ο αναιρεσείων στη φυλακή και οι διατάξεις του Σωφρονιστικού Κώδικα, που προβλέπουν τις συνθήκες κράτησης και τους όρους χορήγησης εκπαιδευτικών αδειών στους κρατουμένους.
Συνεπώς, οι παραπάνω αντίθετοι ισχυρισμοί του μη παρασταθέντος αναιρεσείοντος, που προβάλλονται με την έκθεση αναιρέσεως, είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι.
Κατ' ακολουθίαν των παραπάνω, η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρα 476 παρ.1 και 583 παρ.1 ΚΠοινΔ). Σημειώνεται ότι, για την απόρριψη της αιτήσεως αυτής ως απαράδεκτης κλήθηκε να προσέλθει και να εκθέσει τις απόψεις του στο Συμβούλιο τούτο ο αντίκλητος του αναιρεσείοντος( άρθρο 476 παρ.1 εδάφ. τελευταίο ΚΠοινΔ), όπως προκύπτει από τη σχετική επισημείωση του αρμοδίου γραμματέα επί του φακέλου της δικογραφίας.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει τη με αριθ. εκθ. 3/11-7-2008 αίτηση αναιρέσεως του ...., κατά του με αριθ. 57/2008 βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Κέρκυρας. Και
Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται σε διακόσια είκοσι (220) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Μαρτίου 2009. Και,
Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 11 Μαρτίου 2009.-

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή