Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

<< Επιστροφή

Απόφαση 1170 / 2012    (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1170/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σ. Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Νικόλαο Μπιχάκη, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Σεπτεμβρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Σ. Μ. του Δ., κατοίκου ..., ως κληρονόμου της αποβιωσάσης μητέρας του Τ. θυγ. Γ. Κ., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ευάγγελο Μπέη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.
Του αναιρεσίβλητου: Δ. Μ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Κανάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7811/4-10-2002 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 496/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 4637/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 31-8-2009 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Μπιχάκης ανέγνωσε την από 28-12-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου και την απόρριψη του δεύτερου λόγου αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Σύμφωνα με το άρθρο 559 αριθμ. 1 επιτρέπεται αναίρεση αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίον περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, ανεξάρτητα αν πρόκειται για νόμο, έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Το ξένο δίκαιο, το οποίο καλείται να εφαρμόσει ο δικαστής με βάση τους κανόνες του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου (άρθρα 4-33 ΑΚ), δεν είναι "πράγμα" κατά την έννοια των αριθμών 8 και 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και ο δικαστής το εφαρμόζει αυτεπαγγέλτως και αν δεν το γνωρίζει, έχει δικαίωμα να διατάξει απόδειξη με κάθε πρόσφορο μέσο, χωρίς να ακολουθήσει τους δικονομικούς ορισμούς για τα μέσα και το βάρος απόδειξης.
Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση το Εφετείο δέχτηκε τα εξής: "Με την 20393/84/18-10-1985 απόφαση του Πρωτοδικείου Βούπερταλ Γερμανίας, υποχρεώθηκε η Τ. Μ., πρώην σύζυγος του καθού η ανακοπή - μητέρα του ανακόπτοντος, να καταβάλει στον καθού 24.037,20 μάρκα Γερμανίας (DΜ) για απαίτησή του, προερχόμενη από τη διαχείριση εκ μέρους της των περιουσιακών τους στοιχείων στη Γερμανία κατά το χρόνο της έγγαμης συμβίωσής τους, πλέον τόκων με επιτόκιο 8,5% επί του ποσού των 23.655,20 μάρκων από 1-7-1984, ενώ με το από 28-10-1985 παράρτημα της ανωτέρω αποφάσεως, αυτή υποχρεώθηκε να καταβάλει στον καθού για δικαστικά έξοδα 3.723,40 μάρκα, πλέον τόκων με επιτόκιο 4% από 28-10-985, καθώς και 1.324 μάρκα για επί πλέον έξοδα. Η απόφαση κηρύχθηκε εκτελεστή στην ημεδαπή με την 1565/87 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Η Τ. Μ. απεβίωσε την 20-6-1990 και, με την .../2-2-90 δημόσια διαθήκη της, που συντάχθηκε ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών Αικατερίνης Βρεττού και δημοσιεύθηκε με τα 3281/90 πρακτικά του ανωτέρω Δικαστηρίου, εγκατέστησε μοναδικούς κληρονόμους τους γιους της Σ. (ανακόπτοντα) και Φ. Μ.. Ακολούθως, την 24-9-02 ο καθού επέδωσε στον ανακόπτοντα αντίγραφο απογράφου εκτελεστού της αλλοδαπής απόφασης και του παραρτήματός της, με την από 20-9-02 επιταγή προς πληρωμή, με την οποία τον επιτάσσει να του καταβάλει: 1) 24.037,20 μάρκα ή 12.283,11 ευρώ για επιδικασθέν κεφάλαιο, 2) 5.788,95 μάρκα ή 2.958,15 ευρώ για τόκους υπερημερίας του κεφαλαίου από 1-7-84 έως και 30-4-87 με επιτόκιο 8,5%, και 96.946 μάρκα ή 49.539,40 ευρώ για τόκους από 1-5-87 έως και 20-9-02 με το εκάστοτε ισχύον επιτόκιο που ορίζεται από τις ημεδαπές υπουργικές αποφάσεις, συνολικά (2.958,15+49.539,40) 52.497,55 ευρώ, 3) 3.723,40 μάρκα ή 1.902,65 ευρώ για δικαστικά έξοδα, 4) 116,14 μάρκα ή 59,34 ευρώ για τόκους αυτών από 18-10-85 έως και 30-4-87 με επιτόκιο 4% και 7.672,95 μάρκα ή 3.920,88 ευρώ για τόκους από 18-10-84 έως και 20-9-02 με το ημεδαπό επιτόκιο, συνολικά (59,34+3.920,88) 3.980,22 ευρώ, 5) 1.324 μάρκα ή 676,56 ευρώ για επί πλέον δικαστικά έξοδα, 6) 116,14 μάρκα ή 41,29 ευρώ για τόκους αυτών από 18-10-85 έως και 30-4-87 με επιτόκιο 4% και 2.728,41 μάρκα ή 1.394,22 ευρώ για τόκους από 1-5-87 έως και 20-9-02 με το ημεδαπό επιτόκιο, συνολικά (41.29+1.394,22) 1.435,51 ευρώ, 7) 4,3 ευρώ για έξοδα αντιγράφου απογράφου και χαρτοσήμου, 8) 389,94 ευρώ για σύνταξη προηγούμενης και παρούσας επιταγής προς εκτέλεση, με παραγγελία προς επίδοση, και 9) 15 ευρώ για έξοδα επιδόσεως της επιταγής.
Με το δεύτερο λόγο της ανακοπής του, ο ανακόπτων προσέβαλε το δεύτερο κονδύλιο της επιταγής και ισχυρίσθηκε (μεταξύ άλλων που δεν ενδιαφέρουν εδώ) και ότι οι αξιώσεις του καθού για το ποσό των 2.958,15 .ευρώ και για μέρος του ποσού των 49.539,40 ευρώ, που αντιστοιχεί σε τόκους μέχρι την 26-9-97, έχουν υποπέσει στην πενταετή παραγραφή του άρθρου 250 περ. 15 Α.Κ. Το Εφετείο δέχθηκε σχετικά, ότι το δίκαιο που διέπει εν προκειμένω την ένσταση παραγραφής του εναγομένου, βάσει των κανόνων του ελληνικού ιδιωτικού διεθνούς δικαίου και ειδικότερα του άρθρου 25 Α.Κ., είναι το γερμανικό, στις διατάξεις του οποίου υποβλήθηκαν ο καθού και η Τ. Μ. σχετικά με τη διαχείριση των κοινών περιουσιακών τους στοιχείων στη Γερμανία κατά τη διάρκεια της έγγαμης συμβίωσής τους στη χώρα αυτή μέχρι το έτος 1981. Από τις σκέψεις που έχουν προηγηθεί, παρέπεται, ότι δεν εφαρμόζεται η διάταξη του ελληνικού δικαίου περί πενταετούς παραγραφής των τόκων, αλλά η γνωστή στο Δικαστήριο παράγραφος 197 του γερμανικού Αστικού Κώδικα (ΒGΒ), κατά την οποία η παραγραφή των τόκων είναι τετραετής. Εφόσον δε ο ανακόπτων δεν επικαλείται τετραετή παραγραφή, αλλά πενταετή, πρέπει να απορριφθεί το πιο πάνω σκέλος του εξεταζομένου λόγου ως αβάσιμο παρά τα όσα αντιστοίχως αντίθετα υποστηρίζει ο ανακόπτων, κατά τα ως άνω".
Με αυτά που δέχτηκε το Εφετείο ήτοι ότι δεν έγινε επίκληση της τετραετούς παραγραφής του άρθρου 197 του Γερμανικού αστικού Κώδικα και, έτσι, που έκρινε, απορρίπτοντας ως αβάσιμο το δεύτερο λόγο της ανακοπής, παραβίασε την εφαρμοστέα κατά το άρθρο 25 Α.Κ. διάταξη του άρθρου 197 του γερμανικού Αστικού Κώδικα (ΒGΒ) την οποία παρέλειψε να εφαρμόσει και να ακυρώσει την επίμαχη επιταγή ως προς κονδύλιο των τόκων όχι για το αιτούμενο διάστημα των 5 ετών, αλλά των 4 ετών που είχαν υποπέσει σε παραγραφή με βάση την ως άνω διάταξη του γερμανικού αστικού κώδικα. Επομένως, ο σχετικός πρώτος λόγος αναίρεσης από τον αριθμ. 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., είναι βάσιμος.
Με το δεύτερο λόγο αναίρεσης, και κατ' ορθή εκτίμηση του προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 14 και όχι 8 όπως αναφέρεται στο αναιρετήριο, πλημμέλεια, αφού το Εφετείο παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτο (αόριστο) τον πρώτο λόγο της ανακοπής με τον οποίο ο αναιρεσείων ζητούσε να ακυρωθεί η επίδικη επιταγή κατά το 1/2, αφού στην εν λόγω ανακοπή ο αναιρεσείων δεν ανέφερε όλα τα αντικείμενα της κληρονομικής περιουσίας και την αξία εκάστου, ώστε να προσδιοριστεί η κληρονομική του μερίδα και κατ' ακολουθία το ποσοστό για το οποίο ευθύνεται κατά το άρθρο 1885 Α.Κ. για τα χρέη της κληρονομιάς .Όπως προκύπτει από την επισκόπηση της ένδικης ανακοπής ο αναιρεσείων, στον πρώτο λόγο της ανακοπής του, εξέθεσε τα εξής: "Η απαίτηση για την οποίαν μου επιδόθηκε η παραπάνω επιταγή αφορούσε αξίωση του αντιδίκου μου κατά της μητέρας μου Τ. θυγ. Γ. Κ., πρώην συζύγου του καθού σχετικά με τη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας των (καθού και πρώην συζύγου του) στην Δυτική Γερμανία κατά τον χρόνον της έγγαμης συμβίωσής των. Η ως άνω μητέρα μου απεβίωσε στην Αθήνα την 20.6.1990, ο δε γάμος της με τον καθού είχε λυθεί με την υπ' αριθμ. 8875/4.7.85 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου και η οποία είχε καταστεί αμετάκλητη. Προσέτι η μητέρα μου με την από 2.2.1990 δημόσια διαθήκη της που δημοσιεύτηκε νόμιμα με το υπ' αριθμ. 3281/26.10.90 πρακτικό του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, εγκατέστησε μοναδικούς εκ διαθήκης κληρονόμους της εμένα και τον αδελφό μου Φ.. Συγκεκριμένα σε μένα η μητέρα μου άφησε οτιδήποτε κινητό ή ακίνητο περιουσιακό στοιχείο που θα βρισκότανε κατά τον χρόνο του θανάτου της εντός της Ελλάδος καθώς και τα δικαιώματα που απέρρεαν από την από 14.10.85 και με αύξ. αριθμό 264/14.1.1986 αγωγή της στρεφόμενη κατά του καθού και επί της οποίας ήδη είχε εκδοθεί τότε (κατά τον χρόνο σύνταξης της διαθήκης) η υπ' αριθμ. 3626/1988 πράξη του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και η οποία αγωγή αφορούσε την αξίωση της μητέρας μου κατά του αντιδίκου σχετικά με την συμβολή της στην αύξηση της περιουσίας του καθού. Στον αδελφό μου Φ. η μητέρα μου άφησε το 1/2 εξ αδιαίρετου τριών διαμερισμάτων που βρίσκονται στην πόλη Ζόλιγκεν της Δυτικής Γερμανίας. Κατά συνέπεια το επιδικασθέν με την ως άνω απόφαση του Πρωτοδικείου Βούπερταλ της Δυτικής Γερμανίας κεφάλαιο από 24.037,20 μάρκα Δυτικής Γερμανίας ή 12.283,11 ευρώ πέραν του ότι, όπως θα εκθέσω παρακάτω, ουδόλως το οφείλω, σε κάθε όμως περίπτωση και εφόσον το Δικαστήριο Σας ήθελε κρίνει ότι υπάρχει υποχρέωσή μου για την καταβολή του εν λόγω ποσού, τότε η οφειλή μου θα πρέπει να ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΟ ΜΙΣΟ του ποσού δηλαδή σε 6.141,56 ευρώ αφού για αυτό υποχρεούμαι, για δε το υπόλοιπο μισό του ως άνω επιδικασθέντος κεφαλαίου υποχρεούται στην καταβολή ο αδελφός μου Φ., αφού αμφότεροι είμαστε υπόχρεοι κατ' ισομοιρία". Ο λόγος αυτός της ανακοπής είναι αόριστος, αφού δεν αναφέρονται σ' αυτόν όλα τα αντικείμενα της κληρονομικής περιουσίας και η αξία εκάστου, ώστε να προσδιοριστεί η κληρονομική μερίδα του ανακόπτοντος και κατ' ακολουθία το ποσοστό για το οποίο ευθύνεται αυτός για τα χρέη της κληρονομιάς της μητέρας του. Επομένως, το Εφετείο, που απέρριψε τον ως άνω λόγο της ανακοπής ως αόριστο, δεν κήρυξε απαράδεκτο παρά το νόμο και, επομένως, ο σχετικός δεύτερος λόγος αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.
Κατ' ακολουθία των ανωτέρω πρέπει η προσβαλλόμενη απόφαση ν' αναιρεθεί κατά το μέρος της με το οποίο απέρριψε το δεύτερο λόγο της ένδικης ανακοπής και να παραπεμφθεί η υπόθεση στο ίδιο Εφετείο για περαιτέρω εκδίκαση, συγκροτούμενο όμως από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους, που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση (άρθρο 580 § 3 ΚΠολΔ, όπως ίσχυε πριν από την αντικατάστασή του με το άρθρο 12 § 3 του ν. 4055/20120).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την 4637/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το μέρος της με το οποίο απέρριψε το δεύτερο λόγο της ένδικης από 4.10.2002 ανακοπής του αναιρεσείοντα.
Παραπέμπει την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος στο ίδιο Εφετείο για περαιτέρω εκδίκαση, συγκροτούμενο όμως από άλλους δικαστές, εκτός από αυτούς που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση. Και
Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Δεκεμβρίου 2011.
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 28 Ιουνίου 2012.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ H ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή