Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

<< Επιστροφή

Απόφαση 1256 / 2016    (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)


ΑΡΙΘΜΟΣ 1256/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δήμητρα Μπουρνάκα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Καπελούζο, Δημήτριο Γεώργα, Δημήτριο Τζιούβα και Νικόλαο Τσάκο-Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 25 Μαΐου 2016, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου ‘ Αννας Ζαΐρη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντα - κατηγορουμένου Α. Σ. του Θ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χρήστο Χριστακόπουλο, περί αναιρέσεως της υπ’ αριθ.4842/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης και με πολιτικώς ενάγοντα τον Ν. Δ. του Α., κάτοικο ..., που δεν παρέστη στο ακροατήριο.
Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 31 Ιουλίου 2015 αίτησή του, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1032/2015.
Αφού άκουσε
Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντα, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και την Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης,

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 362 και 363 του ΠΚ προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της συκοφαντικής δυσφημήσεως απαιτείται: α) ισχυρισμός ή διάδοση ενώπιον τρίτου γεγονότος για κάποιον άλλον, το οποίο θα μπορούσε να βλάψει την τιμή ή την υπόληψή του, β) το γεγονός αυτό να είναι ψευδές και γ) εκείνος που ισχυρίσθηκε ή διέδωσε το ψευδές γεγονός να προέβη ηθελημένα στην ενέργεια αυτή και να τελούσε εν γνώσει της αναληθείας του και της δυνατότητάς του να βλάψει την τιμή ή την υπόληψη του άλλου. Ως γεγονός, κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων, νοείται κάθε συγκεκριμένο περιστατικό του εξωτερικού κόσμου, που ανάγεται στο παρελθόν ή το παρόν, υποπίπτει στις αισθήσεις και είναι δεκτικό αποδείξεως, καθώς και κάθε συγκεκριμένη σχέση ή συμπεριφορά, αναφερόμενη στο παρελθόν ή το παρόν, που υποπίπτει στις αισθήσεις και αντίκειται στην ηθική και την ευπρέπεια. "Τιμή" δε είναι το αγαθό όνομα, η εκτίμηση που απολαμβάνει το άτομο στην κοινωνία, με βάση την ηθική αξία που έχει συνεπεία εκπληρώσεως απ’ αυτό των ηθικών και νομικών κανόνων, ενώ "υπόληψη" είναι το αγαθό όνομα, η εκτίμηση που απολαμβάνει το άτομο στην κοινωνία με βάση την κοινωνική αξία του συνεπεία των ιδιοτήτων και ικανοτήτων που έχει για την εκπλήρωση των ιδιαιτέρων κοινωνικών του έργων ή του επαγγέλματός του. Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση στερείται της απαιτουμένης από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και ιδρύεται εκ τούτου ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ’ του ΚΠοινΔ λόγος αναιρέσεως, όταν δεν εκτίθενται σ’ αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε. Η ύπαρξη του δόλου δεν είναι κατ’ αρχήν αναγκαίο να αιτιολογείται ιδιαιτέρως, διότι ενυπάρχει στη θέληση παραγωγής των πραγματικών περιστατικών που συγκροτούν την αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος και εξυπακούεται ότι υπάρχει σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση από την πραγμάτωση των περιστατικών αυτών, εκτός αν ο νόμος αξιώνει πρόσθετα στοιχεία για το αξιόποινο, όπως η γνώση ορισμένου περιστατικού ή σκοπός επελεύσεως ορισμένου πρόσθετου αποτελέσματος. Το τελευταίο συμβαίνει και στο έγκλημα της συκοφαντικής δυσφημήσεως που προβλέπεται από το ως άνω άρθρο 363 σε συνδυασμό με 362 του ΠΚ, για τη θεμελίωση της υποκειμενικής υποστάσεως του οποίου απαιτείται άμεσος δόλος. Η ύπαρξη τέτοιου δόλου πρέπει να αιτιολογείται ειδικώς στην καταδικαστική απόφαση, με παράθεση των περιστατικών που δικαιολογούν τη γνώση, διαφορετικά η απόφαση στερείται της ειδικής και εμπεριστατωμένης, κατά την ανωτέρω έννοια, αιτιολογίας. Υπάρχει, όμως, και στην περίπτωση αυτή η εν λόγω αιτιολογία, όταν, σύμφωνα με τις παραδοχές της αποφάσεως, ο σχετικός με το ψευδές γεγονός ισχυρισμός του δράστη θεμελιώνεται σε προσωπική πεποίθηση ή αντίληψη του ίδιου ή σε δική του πράξη ή παράλειψη, οπότε είναι αυτονόητη η σχετική γνώση του, χωρίς να απαιτείται παράθεση άλλων, σχετικών με τη γνώση αυτή, περιστατικών.
Στην προκείμενη περίπτωση, το Γ’ Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης, με την προσβαλλόμενη, με αριθμό 4842/2015 απόφασή του, δέχθηκε ανελέγκτως στο σκεπτικό του, μετά από εκτίμηση των αναφερομένων κατ’ είδος αποδεικτικών μέσων ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα. " .... ο κατηγορούμενος πρέπει να κηρυχθεί ένοχος του αποδιδόμενου σε αυτόν αδικήματος της συκοφαντικής δυσφήμισης, διότι αποδείχθηκε πέραν πάσης αμφιβολίας ότι την 16.9.2008 με την τότε ιδιότητά του ως προέδρου του Δ.Σ. του Δήμου ... απέστειλε στη Διεύθυνση Αγροφυλακής Λαγκαδά την με αριθ. πρωτ. .../2/19.9.2008 επιστολή, στο κείμενο της οποίας αναφέρεται μεταξύ άλλων, στο πρόσωπο του εγκαλούντος, Ν. Δ. του Α., ως εξής. Οι ανωτέρω εκπρόσωποι της αγροφυλακής αποδεχόμενοι άκριτα ψευδείς και ανυπόστατες καταγγελίες υπερήλικα συνδημότη μας, βεβαιώνουν πταισματικές παραβάσεις του Ν. 3587/2007 προστασία περιβάλλοντος ... και πρόκειται να αναφέρουμε ότι πρόκειται για δημότη που χαρακτηρίζεται από την τοπική κοινωνία ως δικομανής. Η σύνταξη και η αποστολή του εν λόγω εγγράφου με το περιεχόμενο που μόλις αναφέρθηκε συνομολογείται από τον κατηγορούμενο, ο οποίος ωστόσο ισχυρίζεται ότι η αναφορά του σε υπερήλικα συνδημότη, ο οποίος χαρακτηρίζεται από την τοπική κοινωνία ως δικομανής, δεν αφορούσε τον εγκαλούντα, του οποίου την τιμή και την υπόληψη δεν είχε καμία πρόθεση να βλάψει... Συγκεφαλαιώνοντας, στην προκείμενη περίπτωση πληρούνται όλα τα στοιχεία της αντικειμενικής και υποκειμενικής υπόστασης του διωκόμενου αδικήματος της συκοφαντικής δυσφήμισης, καθόσον στην απευθυντέα σε τρίτο (Διεύθυνση Αγροφυλακής Λαγκαδά) επίμαχη επιστολή του κατηγορουμένου υπήρχε ισχυρισμός γεγονότος που μπορούσε να βλάψει την τιμή και την υπόληψη του εγκαλούντος και το οποίο ήταν αντικειμενικά ψευδές, ο δε κατηγορούμενος γνώριζε με πλήρη βεβαιότητα το ψεύδος και το ότι αυτό μπορούσε να βλάψει την τιμή και την υπόληψη του εγκαλούντος και παρ’ όλα αυτά ισχυρίστηκε το συγκεκριμένο ψευδές γεγονός ενώπιον των προσώπων στα οποία απευθυνόταν η επιστολή του, ώστε, προσβάλλοντας τον τελευταίο και παριστώντας τον ως δικομανή και αναξιόπιστο, να αποδυναμώσει και τις καταγγελίες παραβάσεων που διατυπώνονταν από αυτόν ή με δική του παρότρυνση. Για όλους αυτούς τους λόγους κατά την πλειοψηφήσασα στο Δικαστήριο άποψη ο κατηγορούμενος πρέπει να κηρυχθεί ένοχος τέλεσης του αδικήματος της συκοφαντικής δυσφήμησης Σχετικά με τον αυτοτελή ισχυρισμό του κατηγορουμένου περί εκπρόθεσμης υποβολής έγκλησης και συνεπώς απαραδέκτου της ασκηθείσας ποινικής δίωξης, πρέπει να επισημανθεί ...ότι αυτός θα έπρεπε να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος, καθόσον από την εξέταση του εγκαλούντος προέκυψε ότι αυτός έλαβε γνώση για την τελεσθείσα σε βάρος του με την επιστολή (η οποία -σημειωτέον- εστάλη από τον κατηγορούμενο, προκειμένου να αντικατασταθεί ο αγροφύλακας της περιοχής ο οποίος, μετά από καταγγελίες του εγκαλούντος, βεβαίωσε παραβάσεις του νόμου περί προστασίας του περιβάλλοντος και υπέβαλε μηνύσεις κατά των αιρετών οργάνων, και εκπροσώπων του Δήμου ..., μεταξύ των οποίων και ο κατηγορούμενος) πράξη της συκοφαντικής δυσφήμισης και το πρόσωπο του κατηγορουμένου που την τέλεσε μόλις την Πέμπτη 7-5-2009, έχοντας λάβει σχετική ενημέρωση από τον αγροφύλακα Α. (: "... Ο αγροφύλακας με ενημέρωσε για το έγγραφο, επειδή με αυτό είχε ζητηθεί η δυσμενής μετάθεσή του. Μόλις μου το είπε ο αγροφύλακας, πήγα στο Αγροφυλακείο και με αίτηση μου πήρα αντίγραφο του εγγράφου..."), γεγονός που αναφέρεται και στην ένδικη από 9-5-2009 έγκλησή του, η οποία, κατατεθείσα την 11-5-2009, ήταν εμπρόθεσμη ... ". Κατόπιν όλων αυτών και αφού απέρριψε το παραπάνω δικαστήριο τον προαναφερθέντα αυτοτελή ισχυρισμό το σχετικό με το εμπρόθεσμο της εγκλήσεως, ως κατ’ ουσία αβάσιμο, κήρυξε τον κατηγορούμενο ένοχο κατά πλειοψηφία του ότι. " ... στο Δήμο ... Θεσσαλονίκης στις 16-9-2008 ισχυρίσθηκε για κάποιον άλλο γεγονότα ψευδή, που μπορούσαν να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη αυτού, αν και γνώριζε την αναλήθειά τους, συγκεκριμένα δε κατά τον προαναφερθέντα χρόνο με την τότε ιδιότητα του ως Προέδρου του Δ. Σ. του Δήμου ... απέστειλε στη Διεύθυνση Αγροφυλακής Λαγκαδά τη με αριθ. πρωτ. .../2/27/16-9-2008 επιστολή, στο κείμενο της οποίας αναφέρεται -μεταξύ άλλων- στον εγκαλούντα Ν. Δ. του Α. ως εξής: "οι ανωτέρω εκπρόσωποι της αγροφυλακής αποδεχόμενοι άκριτα ψευδείς και ανυπόστατες καταγγελίες υπερήλικα συνδημότη μας, βεβαιώνουν πταισματικές παραβάσεις του Ν. 3587/2007 "προστασία περιβάλλοντος αγροτική ασφάλεια και άλλες διατάξεις ..." και πρέπει να αναφέρουμε ότι πρόκειται για δημότη που χαρακτηρίζεται από την τοπική κοινωνία ως δικομανής...". Ο εγκαλών έλαβε γνώση της άνω επιστολής στις 7-5-2008, αυτή δε εστάλη από τον πρώτο κατηγορούμενο προκειμένου να αντικατασταθεί ο αγροφύλακας της περιοχής, ο οποίος, μετά από καταγγελίες του εγκαλούντος, βεβαίωσε παραβάσεις του Νόμου περί προστασίας του περιβάλλοντος και υπέβαλε μηνύσεις κατά των αιρετών οργάνων και εκπροσώπων του Δήμου ..., μεταξύ των οποίων ο Α. Σ. και ο Β. Χ.". Με όλα αυτά τα οποία δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση δεν διέλαβε την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, με αναφορά σε συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά, που δικαιολογούν και ακολούθως θεμελιώνουν την από τον κατηγορούμενο γνώση του ψεύδους που αυτός ισχυρίσθηκε και έλαβαν γνώση τα πρόσωπα που άνω αναφέρονται. Ειδικότερα, ως προς το στοιχείο του αμέσου δόλου, δηλαδή της γνώσεως, η προσβαλλόμενη απόφαση περιορίζεται να παραθέσει στο σκεπτικό αλλά και στο διατακτικό ότι τα όσα ισχυρίσθηκε ο κατηγορούμενος για τον εγκαλούντα ήσαν ψευδή και ότι αυτός τελούσε εν γνώσει της αναλήθειάς τους, χωρίς όμως να εκθέσει συγκεκριμένα και να αιτιολογήσει από ποιά πραγματικά περιστατικά συνάγεται γνώση του κατηγορουμένου για την αναλήθεια των όσων ισχυρίσθηκε για τον εγκαλούντα δεδομένου ότι η γνώση αυτή δεν είναι αυτονόητη, αφού το δικαστήριο δεν περιέλαβε στην απόφασή του καμμιά παραδοχή ότι αυτή θεμελιώνεται σε προσωπική πεποίθηση ή αντίληψη του ιδίου του κατηγορουμένου ή σε δική του πράξη ή παράλειψη. Επομένως, ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ ΚΠοινΔ συναφής λόγος αναιρέσεως για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας ως προς το στοιχείο του άμεσου δόλου είναι βάσιμος και πρέπει, κατά παραδοχή του, να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναιρέσεως. Ακολούθως πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρ. 519 ΚΠοινΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ’ αριθμ. 4842/2015 απόφαση του Γ’ Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης. Και
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που την δίκασαν προηγουμένως.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Ιουνίου 2016.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 22 Ιουνίου 2016.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή