Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

<< Επιστροφή

Απόφαση 222 / 2016    (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)


Αριθμός 222/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Αβροκόμη Θούα, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 26 Οκτωβρίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1) Ι. Γ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Τόλη και 2) Π. Γ. του Σ., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο. Στο σημείο αυτό ο πληρεξούσιος δικηγόρος δήλωσε ότι ο δεύτερος αναιρεσείων απεβίωσε στις 16 Οκτωβρίου 2015, όπως προκύπτει από την με αριθμό .../2015 ληξιαρχική πράξη θανάτου και δήλωσε ότι τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζουν οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του: α) Μ. χήρα Π. Γ., το γένος Α. Μ., β) Χ. Γ. του Π., κάτοικοι ... και γ) Σ. Γ. του Π., κάτοικος ..., οι οποίοι εκπροσωπούνται από τον ίδιο.
Του αναιρεσιβλήτου: Β. Α. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-10-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου και την από 19-4-2007 αγωγή των αναιρεσειόντων, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 69/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 91/2014 του Εφετείου Καλαμάτας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητάνε οι αναιρεσείοντες με την από 16-10-2014 αίτησή τους.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.
Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αβροκόμη Θούα ανέγνωσε την από 15-10-2015 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την αποδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από τις διατάξεις των άρθρων 286 περ. α', 287, 291 και 292 του ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται κατά το άρθρο 573 παρ.1 του ίδιου Κώδικα και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται, αν μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης και μέχρι να τελειώσει η προφορική συζήτηση, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση του Αρείου Πάγου, αποβιώσει κάποιος διάδικος. Ο θάνατος του διαδίκου, που επιφέρει τη βίαιη διακοπή της δίκης, καθώς και η εκούσια επανάληψη αυτής από τους κληρονόμους του, μπορούν να γνωστοποιηθούν διαδοχικά με ενιαία δήλωση στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης προς συζήτηση, εφόσον δεν υπάρξει αμφισβήτηση της ιδιότητας τους ως κληρονόμων, οπότε ακολουθεί η άμεση συζήτηση της υπόθεσης (ΑΠ 548/2012). Στην προκείμενη υπόθεση, όπως προκύπτει από τα έγγραφα της δικογραφίας ο δεύτερος των αναιρεσειόντων, Π. Γ., απεβίωσε στις 16-10-2015 δηλαδή μετά την κατάθεση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης στις 17-10 2014, και κατέλιπε μοναδικούς εξ αδιαθέτου κληρονόμους, τη σύζυγο του Μ. Γ. και τα τέκνα του, Χ. Γ. και Σ. Γ. οι οποίοι, με προφορική δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου τους, που έγινε στο ακροατήριο και καταχωρήθηκε στα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά, γνωστοποίησαν το γεγονός του θανάτου του ως άνω καθολικού δικαιοπαρόχου τους και ταυτόχρονα δήλωσαν, ότι συνεχίζουν για εκείνον τη διακοπείσα δίκη με την ως άνω. Ιδιότητά τους. Επομένως νόμιμα συνεχίζεται η δίκη από τους ως άνω κληρονόμους του δεύτερου των αναιρεσειόντων. Από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη από τους αναιρεσείοντες .../7-4-2015 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Καλαμάτας, προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς εμφάνιση κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσίβλητο. Ο τελευταίος, όμως, δεν εμφανίστηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο με έγγραφη δήλωση κατά το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, κατά τη παραπάνω συνεδρίαση, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο. Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του (αρθρ.576 παρ. 2 ΚΠολΔ). Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ ΑΠ 7/2006). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 201 του Π Κ "όποιος αφαιρεί αυθαίρετα νεκρό ή τα μέλη του ή την τέφρα του, από εκείνους που έχουν δικαίωμα να τα φυλάξουν ή ενεργεί πράξεις υβριστικά ανάρμοστες σχετικά με αυτά ή με τάφο τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών". Η διάταξη αυτή, όπως προκύπτει από τη διατύπωση της, προστατεύει το δημόσιο συμφέρον που απαιτεί την προστασία του αισθήματος ευσέβειας και ευλάβειας των νεκρών, αλλά και το ιδιωτικό συμφέρον εκείνων που έχουν την παραφυλακή των νεκρών, εκείνων δηλαδή που εθιμικά δικαιούνται ή στα χέρια των οποίων εν τοις πράγμασι βρίσκεται ο νεκρός (γηροκομείο, αστυνομική αρχή, διεύθυνση του νεκροταφείου κλπ). Οι συγγενείς του νεκρού είναι άμεσα ζημιωθέντες από την αξιόποινη αυτή πράξη, η οποία αποβλέπει στην προστασία του αισθήματος ευλάβειας στη μνήμη των νεκρών, το οποίο εύλογα υπάρχει με ζωηρότητα σ' αυτά τα πρόσωπα, τους στενούς δηλαδή συγγενείς του συγκεκριμένου νεκρού, αφού από την αξιόποινη αυτή πράξη θίγονται και αυτά ευθέως στη σφαίρα ακριβώς του ζωηρού αυτού αισθήματος τους ευλάβειας στη μνήμη του στενού συγγενούς τους νεκρού, που ανάγεται στον εσωτερικό τους κόσμο και συνεπώς βλάπτονται ηθικά, άμεσα, παρά το νόμο, με την έννοια των άρθρων 914 και 932 του ΑΚ (ΑΠ 1652/2009).
Στην προκειμένη περίπτωση η προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε κατά το ενδιαφέρον την παρούσα αναιρετική διαδικασία μέρος, τα ακόλουθα: "Οι ενάγοντες της από 19-4-2007 αγωγής, μεταξύ των περιστατικών που επικαλούνται για να θεμελιώσουν την προσβολή της τιμής, της υπόληψης και εν γένει της προσωπικότητας τους από τον εναγόμενο, υποστηρίζουν ότι αυτός προέβη και σε καταστροφή του κιγκλιδώματος των τάφων των ιερών προγόνων τους (πατέρα και παππού τους) εκθέτοντας ειδικότερα και τα εξής: "ο εναγόμενος αυθαιρέτως, παρανόμως, μη σεβασθείς ούτε την ιερότητα του χώρου, ούτε τη μνήμη, ούτε την επί δεκαετίες ολόκληρες προσφορά των ιερέων εις την εκκλησία και το χωρίο, αφαίρεσε περί τα μέσα Μαΐου 2006... το σιδηρούν κιγκλίδωμα που περιέβαλε τους τάφους και ακόμα επέταξε τη μαρμάρινη υποδοχή του κανδηλιού, την οποία ευρήκαμε σε απόσταση 20 μέτρων και αυτά ως αρχή. Σκοπός του ήταν να καταστρέψει του τάφους παντελώς... είχε ως σκοπό να τους ξεθεμελιώσει... δεν θέλει να διατηρούνται η μνήμη και η φήμη του πατέρα μας και γι' αυτό ακριβώς προέβη στη βεβήλωση των τάφων... θέλει με τις ενέργειες του αυτές να ξεχασθεί η μνήμη και ο μαρτυρικός θάνατος του πατέρα μας... διαπράττοντας ούτω ευθέως το αδίκημα του άρθρου 201 ΠΚ (περιύβριση νεκρών)...ο εναγόμενος... προσέβαλε τον σεβασμό προς τους νεκρούς και εξεδήλωσε την περιφρόνηση του προς την ιερότητα των τάφων και κατ' επέκταση προς τους νεκρούς". Με βάση τα περιστατικά αυτά η ένδικη από 19-4-2007 αγωγή κατά το μέρος που θεμελιώνεται αποκλειστικά στη διάταξη του άρθρου 201 ΠΚ και ζητείται χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, παρίσταται ανομιμοποίητη ενεργητικά ,διότι οι εκκαλούντες - ενάγοντες με βάση τα προεκτεθέντα πραγματικά περιστατικά, που συγκροτούν την μνημονευθείσα αξιόποινη πράξη, δεν είναι, αμέσως παθόντες εκ της φερομένης ως τελεσθείσης ως άνω αδικοπραξίας και για το λόγο αυτό δεν νομιμοποιούνται ενεργητικά στην άσκηση αγωγής για την επιδίκαση χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης". Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο, αφού δέχθηκε την έφεση των αναιρεσειόντων - εναγόντων και εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου ,που είχε απορρίψει ως ουσιαστικώς αβάσιμο το σχετικό κεφάλαιο της αγωγής τους, το απέρριψε ως μη νόμιμο, δεχόμενο ότι ,από τη διάπραξη της προβλεπόμενης από το άρθρο 201 ΠΚ αξιόποινης πράξης, δεν θίγονται άμεσα οι συγγενείς του νεκρού, γιατί υφίστανται εμμέσως και εξ αντανακλάσεως την προσβολή. Με τη κρίση της αυτή όμως η προσβαλλόμενη απόφαση, εσφαλμένως εφάρμοσε τις άνω ουσιαστικού, δικαίου διατάξεις των άρθρων 201 ΠΚ και 932 ΑΚ και σχετικός λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, είναι βάσιμος. Επισημαίνεται, ότι η ένδικη αίτηση αναίρεσης, πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση, μόνο κατά το μέρος της που απέρριψε ως μη νόμιμο το πιο πάνω κονδύλιο της αγωγής των αναιρεσειόντων, κατά παραδοχή όμως του άνω λόγου, πρέπει να αναιρεθεί η απόφαση στο σύνολο της (δηλαδή κατά το σκέλος της που έκρινε επί της άνω αγωγής και μόνο), εφόσον τυχόν ουσιαστική παραδοχή και της συγκεκριμένης αδικοπρακτικής συμπεριφοράς, θα επιδράσει πρόδηλα, στο συνολικό ύψος της τελικώς επιδικασθησομένης χρηματικής ικανοποίησης, και να παραπεμφθεί, κατά τούτο η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση της ενώπιον του Εφετείου Καλαμάτας, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (αρθρ.580 παρ. 3 ΚΠολΔ).Τέλος πρέπει να διαταχθεί η απόδοση του καταβληθέντος από τους αναιρεσείοντες παραβόλου σ' αυτούς (αρθρ. 495 παρ. 4 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, που δεν κατέθεσαν προτάσεις, λόγω της ήττας του (αρθρ.176,183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί εν μέρει την 91/2014 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας, κατά το μέρος που αναφέρεται στο σκεπτικό.
Παραπέμπει, κατά τούτο, την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο Καλαμάτας, συντιθέμενο από, άλλους δικαστές.
Διατάσσει την απόδοση του κατατεθέντος παραβόλου στους αναιρεσείοντες.
Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Νοεμβρίου 2015.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 10 Μαρτίου 2016.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή