Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

<< Επιστροφή

Απόφαση 775 / 2013    (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Θέμα
Διεθνής δικαιοδοσία.




Περίληψη:
Υπάρχει αποκλειστική δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων για διαφορές περί ακινήτων κειμένων στην Ελλάδα, η οποία καθιστά ανεφάρμοστη οιαδήποτε άλλη δικαιοδοσία αλλοδαπού δικαστηρίου, στηριζόμενη σε άλλη αποκλειστική δωσιδικία κατά τον Κ.Πολ.Δ.




Αριθμός 775/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (λόγω μη υπάρξεως Αντιπροέδρου στο Τμήμα), Δημήτριο Μαζαράκη, Νικόλαο Μπιχάκη, Ερωτόκριτο Καλούδη και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 20 Μαρτίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας - καλούσας: Ε. Μ. του Δ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξουσία δικηγόρο της Ασημίνα Σκιντζόγλου-Λάλα.
Των αναιρεσιβλήτων - καθών η κλήση: 1) Χ. - Ι. Μ. του Δ., 2) Ν. Μ. του Δ., και 3) Α. Μ. του Δ., κατοίκων ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15/6/2005 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5633/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 8233/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η αναιρεσείουσα με την από 2/12/2008 αίτησή της, επί της οποίας εκδόθηκε η 849/2012 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση. Την υπόθεση επαναφέρει η καλούσα με την από 10/9/2012 κλήση της.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ερωτόκριτος Καλούδης ανέγνωσε την από 21/4/2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της ένδικης αίτησης αναίρεσης.
Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη των αντιδίκων της στη δικαστική δαπάνη της.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Από τις 6672 Γ', 6673 Γ' και 6674 Γ'/15.11.2012 εκθέσεις επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Αθηνών ..., σε συνδυασμό με τα έγγραφα που υπάρχουν στη δικογραφία και αφορούν σε αλληλογραφία των αρμόδιων Αρχών των Η.Π.Α. με το Ελληνικό Υπουργείο Δικαιοσύνης, που διαβιβάστηκε στην Προϊσταμένη Διεύθυνσης της Γραμματείας του Αρείου Πάγου από τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, με τα με αριθ. πρωτ. 56, 135, 136, 137, 139 και 140/2013 έγγραφά του, προκειμένου "να συσχετιστούν στη δικογραφία της (αναφερόμενης στην αρχή της παρούσας δικασίμου της) 20.3.2013 στο Γ' Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου", προκύπτει, ότι ακριβή αντίγραφα της ένδικης από 2.12.2008 αίτησης αναίρεσης και της από 10.9.2012 κλήσης της αναιρεσείουσας, με πράξη ορισμού δικασίμου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο - της 20.3.2013 - και κλήση προς συζήτηση κατά τη δικάσιμο αυτή της ένδικης από 2.12.2008 αίτησης αναίρεσης, επιδόθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου - κατά τη διάταξη του άρθρου 134 ΚΠολΔ - για τους αναιρεσιβλήτους, ως γνωστής διαμονής στις Η.Π.Α. και διαβιβάστηκαν στις αρμόδιες αρχές των Η.Π.Α. και επιδόθηκαν - κατά τις διατάξεις της από 15 Νοεμβρίου 1965 συμβάσεως της Χάγης, που υπέγραψαν μεταξύ άλλων η Ελλάδα και οι ΗΠΑ, και κυρώθηκε με το νόμο 1334/1983, έχει δε την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παρ.1 του συντάγματος και εφαρμόζεται κατά το άρθρο 1 αυτής σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, καθορίστηκαν δε οι τρόποι επίδοσης δικογράφων σε διαδίκους που δεν κατοικούν στο κράτος όπου διεξάγεται η δίκη και των οποίων είναι γνωστή η διαμονή στο εξωτερικό - νόμιμα και εμπρόθεσμα (στις 18.12.2012, 14.12.2012 και 14.12.2012, αντίστοιχα) στους αναιρεσίβλητους, οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε κατά τη σειρά του οικείου πινακίου, ούτε υπέβαλαν έγγραφη δήλωση για παράστασή τους στο ακροατήριο κατά τη διάταξη του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ. Επομένως, πρέπει, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ.2 ΚΠολΔ, να προχωρήσει η υπόθεση παρά την απουσία τους.
ΙΙ. Κατά την έννοια του άρθρου 3 ΚΠολΔ αναζητείται για τη θεμελίωση της διεθνούς δικαιοδοσίας των ημεδαπών δικαστηρίων η ύπαρξη δωσιδικίας Ελληνικού δικαστηρίου από οποιοδήποτε στοιχείο σύνδεσης αυτού με την υπόθεση. Γενική δωσιδικία (κατοικία κλπ) συντρέχουσα με ειδική ημεδαπού δικαστηρίου ή αποκλειόμενη από ημεδαπή ειδική δεν δημιουργούν ζητήματα δικαιοδοσίας (αλλά μόνο τοπικής αρμοδιότητας). Αντιθέτως, πρόβλημα γεννά η ύπαρξη ημεδαπής γενικής και αποκλειστικής αλλοδαπής δωσιδικίας. Στην τελευταία περίπτωση, η αποκλειστική δωσιδικία των αλλοδαπών δικαστηρίων θεμελιώνει δικαιοδοσία αυτών, η οποία αποκλείει τη δικαιοδοσία των ημεδαπών δικαστηρίων. Εξάλλου, το άρθρο 4 του ΚΠολΔ καθιερώνει τον κανόνα ότι είναι αποκλειστική και εξετάζεται αυτεπαγγέλτως η δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων και η έλλειψη αυτής α) σε περίπτωση ερημοδικίας του εναγομένου στην πρώτη συζήτηση και β) όταν πρόκειται "για διαφορές που αφορούν ακίνητα που βρίσκονται στο εξωτερικό". Υπό τη διατύπωση αυτή, χαρακτηριστικώς διάφορη της του άρθρου 29 ΚΠολΔ, το άρθρο 4 θεσπίζει διάταξη δικονομικού διεθνούς δικαίου, η οποία, ως lex fori, εφαρμόζεται υποχρεωτικώς και ισχύει τόσο για τη θεμελίωση, όσο και για τον αποκλεισμό της ημεδαπής αποκλειστικής δικαιοδοσίας. Με άλλους λόγους υπάρχει αποκλειστική δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων για διαφορές περί ακινήτων κειμένων στην Ελλάδα, η οποία καθιστά ανεφάρμοστη οιαδήποτε άλλη δικαιοδοσία αλλοδαπού δικαστηρίου, στηριζόμενη σε άλλη αποκλειστική δωσιδικία κατά τον ΚΠολΔ. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, αν ο κληρονομούμενος κατά το χρόνο του θανάτου του είχε κατοικία και διαμονή στην αλλοδαπή δεν συντρέχει μεν διεθνής δικαιοδοσία των ημεδαπών δικαστηρίων για την εκδίκαση των κληρονομικών διαφορών, συνεπεία συνδρομής της αποκλειστικής δωσιδικίας του άρθρου 30 του ΚΠολΔ, δύναται όμως να υπάρχει διεθνής δικαιοδοσία τούτων, συνεπεία συνδρομής της αποκλειστικής δωσιδικίας των ακινήτων (άρθρο 29 ΚΠολΔ - ΑΠ 400/2009, ΑΠ 1245/1996). Τέλος, κατά το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο.
Στην προκείμενη περίπτωση, με το μοναδικό λόγο της ένδικης αίτησης αναίρεσης προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο κήρυξε παρά το νόμο απαράδεκτο και συγκεκριμένα την ένδικη - από 15.6.2005 - αγωγή περί συμπλήρωσης της νόμιμης μοίρας της ήδη αναιρεσείουσας ενάγουσας κατά των ήδη αναιρεσιβλήτων εναγομένων για έλλειψη διεθνούς δικαιοδοσίας, παρόλο που αφορά σε κληρονομιαία ακίνητα που βρίσκονται στην Ελλάδα. Όπως προκύπτει από την παραδεκτή, κατά το άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της ένδικης αγωγής, πρόκειται πράγματι για αγωγή περί συμπλήρωσης της νόμιμης μοίρας της ήδη αναιρεσείουσας ενάγουσας και αφορά σε ακίνητα που βρίσκονται στην Ελλάδα (διαμερίσματα στο ... και ξενοδοχείο στην ...), το δε Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, έκρινε ότι πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη για έλλειψη διεθνούς δικαιοδοσίας, εφόσον πρόκειται για κληρονομική υπόθεση του άρθρου 30 παρ.1 του ΚΠολΔ και ο κληρονομούμενος πατέρας των διαδίκων κατά το χρόνο του θανάτου του (στις 28.6.2003) ήταν μόνιμος κάτοικος ..., και απέρριψε την έφεση της ήδη αναιρεσείουσας κατά της εκκαλούμενης απόφασης του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, το οποίο είχε εκφέρει όμοια κρίση. Έτσι, όμως που έκρινε - το Εφετείο - υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του αριθμού 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και ο ερευνώμενος αναιρετικός λόγος είναι βάσιμος και πρέπει γι' αυτό να γίνει δεκτός, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο, όμως, από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση. Οι αναιρεσίβλητοι, οι οποίοι ηττώνται, πρέπει να καταδικασθούν στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζονται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την 8233/2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.
Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο πιο πάνω Δικαστήριο, συντιθέμενο, όμως, από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση.
Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Απριλίου 2013.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Απριλίου 2013.
Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή